Przeprowadzając w roku ubiegłym referendum lokalne, dotyczące przejęcia przez gminę gospodarki śmieciami na terenie Sosnowca przy okazji wyborów do Europarlamentu, stanęliśmy jako radni przed koniecznością zdublowania części kosztów i czynności, związanych z organizacją referendum, co generuje niestety koszty. Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła bowiem, że referendum muszą obsługiwać inne komisje, muszą się one mieścić w innych lokalach, a także posługiwać się innymi spisami wyborczymi. Ostatecznie referendum się odbyło i większość biorących w nim udział mieszkańców Sosnowca opowiedziała się za przejęciem gospodarki śmieciami przez gminę, to jednak niewystarczająca frekwencja sprawiła, że wynik tego referendum nie był niestety ważny.

Kiedy więc w toku dyskusji w Radzie Miejskiej pojawiła się aktualnie propozycja powtórzenia referendum, wyraziłem propozycję wyjścia z inicjatywą zmian w ustawach, które umożliwiałyby łączenie referendum lokalnego z innymi wyborami, eliminując w ten sposób zbędne koszty – te same komisje, lokale, urny, godziny. Przewodniczący RM – D. Miklasiński poprosił o przygotowanie projektu uchwały Rady Miejskiej w tej sprawie, a podczas ostatniej sesji Rada Miejska przyjęła przygotowany przeze mnie apel o treści:

Apel o podjęcie stosownych prac legislacyjnych, wprowadzających możliwość przeprowadzania referendów lokalnych łącznie z wyborami ogólnokrajowymi, lokalnymi oraz referendami ogólnokrajowymi.

Rada Miejska w Sosnowcu zwraca się do Parlamentu RP o przeprowadzenie procedury legislacyjnej, wprowadzającej możliwość przeprowadzania referendów lokalnych łącznie z dowolnymi wyborami ogólnokrajowymi, lokalnymi oraz referendami ogólnokrajowymi.

Wnioskujemy o rozpatrzenie możliwości zmodyfikowania bądź uzupełnienia odpowiednich zapisów w ustawie o referendum lokalnym, zmierzających do umożliwienia dołączania referendów w sprawach lokalnych (za wyjątkiem referendum w sprawie odwołania organów stanowiących bądź wykonawczych) do wyborów innego rodzaju jak: parlamentarnych, prezydenckich, do europarlamentu, do samorządu terytorialnego oraz do referendów ogólnokrajowych.

Powyższe uzasadniamy tym, że przy podejmowaniu istotnych dla społeczności lokalnych decyzji niejednokrotnie celowe byłoby lub jest konieczne wyrażenie opinii mieszkańców w danej sprawie. Ustawa o referendum lokalnym zakreśla jednak próg ważności referendum, z wyjątkiem odwołania organu jednostki samorządu terytorialnego, na 30% – co stanowi często trudną do pokonania barierę. Ponadto umożliwienie skorzystania przy referendum lokalnym z komisji wyborczych, lokali, spisów wyborców, przygotowywanych na potrzeby innych wyborów bądź referendum ogólnokrajowego, uwzględniając konieczne różnice – np. w spisie uprawnionych do głosowania wyborców, zminimalizowałoby ich koszty, zachęcając do przeprowadzania takiej formy konsultacji społecznych. W rezultacie prowadziłoby to do poszerzenia udziału mieszkańców w podejmowaniu decyzji dotyczących gminy, powiatu czy województwa, wzmacniając w ten sposób demokrację i budowę społeczeństwa obywatelskiego w Polsce.

Prosimy wszystkie osoby uczestniczące w procesie legislacyjnym o rozpatrzenie naszego wniosku i wprowadzenie odpowiednich przepisów w życie, w możliwie najkrótszym czasie. Jeśliby decyzje i proces legislacyjny przeprowadzony został w najbliższych miesiącach, to możliwym byłoby ich wykorzystanie już przy najbliższych wyborach samorządowych, planowanych na koniec bieżącego roku.